Ένα… νέο «μήνυμα» προς την αγορά, την κοινωνία και τον κατασκευαστικό κλάδο για την αναγκαιότητα υλοποίησης παρεμβάσεων στο Λεκανοπέδιο και ότι, επιτέλους, μπορούν να «βγούνε από τα συρτάρια» τα έργα, κατά βάση οδικά και εντός Αττικής, που έχουν προτείνει, μέσω μοντέλου Πρότυπων Προτάσεων, οι μεγάλοι όμιλοι ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, AKTOR, ΑΒΑΞ φαίνεται να στέλνει η κυβέρνηση, με αιχμή και το μεγάλο κυκλοφοριακό πρόβλημα στους δρόμους της πρωτεύουσας και γενικότερα της Αττικής.
Προ ημερών, σε ανώτατο μάλιστα επίπεδο, παρεμβάσεις για την αντιμετώπιση του κυκλοφοριακού προβλήματος στην Αττική προανήγγειλε ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης, στο πλαίσιο ραδιοφωνικής του συνέντευξης. «Στο κάδρο» φαίνεται να μπαίνουν γνωστά οδικά έργα που έχουν προτείνει οι κατασκευαστές, όπως η σύνδεση της Δυτ. Περιφερειακής Υμηττού με την Λ. Βουλιαγμένης μέσω της αστικής σήραγγας Ηλιουπόλεως (πρόταση των ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, ΑΒΑΞ, AKTOR, ύψους σχεδόν 1 δισ. ευρώ) ή και ο οδικός άξονας Ελευσίνα – Οινόφυτα (πρόταση ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, εκτιμώμενου κόστους 500 εκατ. ευρώ).
Πρόκειται για projects που έχουν «πέσει» στο τραπέζι» μέσω του μοντέλου των Πρότυπων Προτάσεων, που όμως μέχρι πρότινος κρατούσε «στα συρτάρια» το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών. Η πολιτική ηγεσία του οπίου, ωστόσο, τόσο ο υπουργός κ. Δήμας όσο και ο υφυπουργός κ. Ταχιάος, αρκετές φορές έχουν αναφέρει ότι εξετάζονται και ίσως σύντομα έχουμε εξελίξεις.
Πάντως, ο κ. Χατζηδάκης αναφέρθηκε στην παράκαμψη του Κηφισού, τη διαχείριση της κυκλοφορίας στον συγκεκριμένο οδικό άξονα (ενδεχομένως με σύγχρονα τεχνολογικά μέσα κ.α.) και την υπόγεια σύνδεση της λεωφόρου Κατεχάκη με τη Βουλιαγμένης. Ως γνωστόν, το πρώτο από τα παραπάνω οδικά projects θεωρείται σαν παράκαμψη του Κηφισού καθώς εκτιμάται ότι θα βγάλει από τον επιβαρυμένο άξονα και την πρωτεύουσα χιλιάδες φορτηγά. Ο δε Κηφισός καθημερινά είναι στο «κόκκινο», χάνονται ετησίως χιλιάδες ώρες στο τιμόνι, οι οδηγοί ταλαιπωρούνται αφάνταστα, ενώ η κατάσταση φέρνει ζημία και στην οικονομία. Επίσης, έχουν ακουστεί σενάρια για παρεμβάσεις επί του οδικού άξονα.
Ενώ, το τελευταίο από τα παραπάνω έργα (σαν επέκταση Αττικής Οδού προς τα νότια) θεωρείται αναγκαίο ώστε να δοθούν ανάσες στο κυκλοφοριακό ενόψει και της σταδιακής ολοκλήρωσης υποδομών και οικιστικών αναπτύξεων στο Ελληνικό, στο project της Lamda Development, όπου δρομολογούνται χιλιάδες κατοικίες, εμπορικά κέντρα, σχολικές και υγειονομικές μονάδες, sport center, Πάρκο, ξενοδοχεία, καζίνο κ.α., ήτοι, αναμένεται περαιτέρω επιβάρυνση στο κυκλοφοριακό. Μάλιστα, η ίδια η Lamda έχει χρηματοδοτήσει μελέτες ώστε, επιπλέον, η Λ. Βουλιαγμένης να γίνει δρόμος δίχως σηματοδότες ώστε να διοχετεύεται η κίνηση ευκολότερα, ενώ έχει «πέσει στο τραπέζι» μέχρι και επέκταση – διακλάδωση της Γραμμής 2 του Μετρό προς Γλυφάδα μέσα και από την έκταση του πρώην αεροδρομίου.
Είναι προφανές ότι η αγορά, Συγκοινωνιολόγοι και άλλοι φορείς «χτυπάνε καμπανάκι» για το τεράστιο πρόβλημα του κυκλοφοριακού που μόνο θα επιδεινώνεται μέχρι να γίνουν έργα π.χ. Μετρό, επιπλέον ενίσχυσης Αστικών Συγκοινωνιών και νέες οδικές παρεμβάσεις που προφανώς θέλουν χρηματοδότηση με αρκετά δισ. ευρώ και χρόνο υλοποίησης (και ωρίμανσης). Ήδη, πάντως, από το υπ. Υποδομών ήρθαν προ μηνών ρυθμίσεις θεσμικού χαρακτήρα που θεωρούνται, από τους αρμόδιους, ότι θα βοηθήσουν το «ξεπάγωμα» των διαδικασιών.
Πρόσφατα είχαμε και την σύσκεψη στο Μαξίμου υπό τον Πρωθυπουργό με επίκεντρο το κυκλοφοριακό στην Αττική. Πάντως, μέχρι και πρότινος από το υπουργείο πήγαζε ότι οι Πρότυπες Προτάσεις δεν αποτελούν αυτοτελές χρηματοδοτικό εργαλείο, αλλά λειτουργούν κυρίως ως μηχανισμός ωρίμανσης έργων - προτάσεων. Εφόσον ένα έργο κριθεί σκόπιμο και βιώσιμο, ακολουθεί η υλοποίησή του είτε μέσω σύμβασης παραχώρησης είτε μέσω σχήματος ΣΔΙΤ. Μάλιστα, γίνονταν αναφορά για προβληματική χρήση σε κάποιες ευρωπαϊκές χώρες χωρίς ανάδειξη του ανταγωνισμού.
Τι ανέφερε ο κ. Χατζηδάκης
«Η παράκαμψη του Κηφισού, δηλαδή η σύνδεση των αξόνων Αθηνών - Λαμίας και Αθηνών - Κορίνθου χωρίς - όπως γίνεται σήμερα - να περνούν τα οχήματα από το κέντρο της Αθήνας θα είναι ένα από τα πρώτα έργα στα οποία θα εφαρμοστεί ο θεσμός των προτύπων προτάσεων», ανέφερε ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης. Δηλαδή η δυνατότητα, που παρέχεται σε μία εταιρεία να προτείνει την κατασκευή ενός έργου, την οποία ακολουθεί η διενέργεια διαγωνισμού και η ανάθεση του έργου στο μειοδότη. «Χρειάζεται όμως περαιτέρω προετοιμασία για το εν λόγω θέμα. Το δεύτερο θέμα είναι η διαχείριση της κυκλοφορίας στον Κηφισό. Το τρίτο, η αποσυμφόρηση του νότιου άξονα ιδιαίτερα μετά τα έργα που εξελίσσονται στο Ελληνικό, και η σύνδεση της λεωφόρου Κατεχάκη – Καρέα μέσω τούνελ με την λεωφόρο Βουλιαγμένης», είπε ο κ. Χατζηδάκης.
«Και οι τρεις πρωτοβουλίες δεν βρίσκονται απλά στο επίπεδο της έκθεσης ιδεών. Ωστόσο έχουν τεχνική περιπλοκότητα και απαιτείται περαιτέρω προεργασία που πιστεύω δεν θα αργήσει», ανέφερε ο Κωστής Χατζηδάκης. «Εκτός από την τεχνική συνθετότητα δεν πρέπει να υποτιμάται ότι για όλα τα έργα απαιτούνται χρήματα. Και για τη σύνδεση της λεωφόρου Κύμης με τον Κηφισό, έχει προχωρήσει ο διαγωνισμός αλλά υπάρχει δημοσιονομική πίεση. Παρά τη μόνιμη αύξηση των σχετικών κονδυλίων κατά 500 εκατομμύρια ευρώ ετησίως, τα διαθέσιμα χρήματα είναι λιγότερα σε σχέση με τα αιτήματα. Συνεπώς είναι απαραίτητο να γίνεται μια στάθμιση», τόνισε.
Παράλληλα, όπως ανέφερε, είναι σε εξέλιξη συζητήσεις του ΔΕΔΔΗΕ με τα συναρμόδια υπουργεία για τη διαχείριση των έργων, που σχετίζονται με τα υπόγεια δίκτυα και τη σχετική ενόχληση των κατοίκων.
Τα οδικά projects
Να σημειώσουμε ότι, βάσει άλλων πληροφοριών, κάποια από τα έργα εξετάζονταν ακόμα και ανεξάρτητα από τις Πρότυπες Προτάσεις που έχουν κατατεθεί από τους μεγάλους κατασκευαστικούς ομίλους. Μεταξύ άλλων στα σενάρια που συζητιόνται περιλαμβάνεται η σύνδεσή τους με τις υφιστάμενες παραχωρήσεις, χωρίς πάντως να έχουν ληφθεί οριστικές αποφάσεις. Αν δηλαδή βρεθεί φόρμουλα να ανατεθούν σε παραχωρησιούχους με παράλληλη, για παράδειγμα, χρονική επέκταση των συμβάσεων, αν συσχετισθούν με χρηματοοικονομικούς όρους, κ.α.. Να θυμίσουμε ότι κατά το παρελθόν ανάλογα εγχειρήματα για υλοποίηση έργων στην Αττική από τους κατασκευαστές (και τους παραχωρησιούχους) με αντάλλαγμα να επεκταθούν χρονικά οι συμβάσεις, «σκόνταψαν», μεταξύ άλλων, και στην Ευρώπη που δεν συναινούσε.
Το έργο Ελευσίνα – Οινόφυτα (πρόταση της ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ), κόστους 500 εκατ. ευρώ, σχετίζεται με την ανάπτυξη logistics στη Δυτική Αττική, θα συμβάλει στην ύπαρξη διεξόδου οχημάτων προς τη Β. Ελλάδα χωρίς την χρήση του ΠΑΘΕ, ωστόσο, κι εδώ δεν έχει ανοίξει ο φάκελος που φαίνεται να προβλέπει μοντέλο σύμβασης παραχώρησης.
Η σήραγγα Ηλιουπόλεως θα έδινε λύσεις για τα νότια προάστια, έχει προταθεί από τους κατασκευαστές μέσω σύμβασης παραχώρησης, με το κόστος να είναι υψηλό και να προβληματίζει το Δημόσιο ως προς την δική του συμμετοχή, αν και οι εταιρείες έχουν προτείνει λύσεις και για αυτό. Επίσης, αν και η αναγκαιότητα του έργου φαντάζει μεγάλη ενόψει της... έναρξης της επένδυσης στο Ελληνικό, εντούτοις, υπάρχουν και αντιδράσεις από τοπικούς δήμους που ανησυχούν μήπως, ως σύμβαση παραχώρησης, φέρει διόδια εντός πόλης.
Το έργο είχε βρεθεί σε στάδιο μελέτης, με την Αστική Σήραγγα Ηλιούπολης, μήκους περίπου 3 χλμ., να ξεκινά από το στρατόπεδο Σακκέτα και θα καταλήγει στη Λεωφόρο Βουλιαγμένης, περίπου στο ύψος του Metro Mall στα σύνορα Αγίου Δημητρίου και Ηλιούπολης. Το έργο περιλαμβάνει και την ανισοπεδοποίηση όλων των κόμβων μέχρι το ύψος της Γλυφάδας. Η προαναφερόμενη σήραγγα εκτιμάται ότι θα συμβάλλει στην βελτίωση του κυκλοφοριακού της πρωτεύουσας, ενώ συνδυάζεται με τις επεκτάσεις της Αττικής Οδού προς Ραφήνα και Καλύβια (συνολικού κόστους κατασκευής τουλάχιστον 1 δισ. ευρώ). Για τα έργα αυτά έχει κατατεθεί Πρότυπη Πρόταση από την κοινοπραξία των ΓΕΚ Τέρνα – Άκτωρ Παραχωρησεις – Άβαξ, η οποία εκτιμάται ότι θα είναι πρόθυμη να την προσαρμόσει στο νέο θεσμικό πλαίσιο.
Να σημειωθεί, όμως, ότι εσχάτως τόσο ο υπουργός Υποδομών και Μεταφορών, Χρ. Δήμας, όσο και ο αρμόδιος για τις υποδομές υφυπουργός, Ν. Ταχιάος, είτε έχουν αναδείξει την αναγκαιότητα για την προώθηση νέων έργων στην Αττική (κάποια από αυτά είναι σε διαδικασία εξέλιξης, όπως ο τριπλός κόμβος Σκαραμαγκά με προσωρινό ανάδοχο τους ΜΕΤΚΑ, Δομική Κρήτης, ο νέος κόμβος Μεταμόρφωσης στην Αττική Οδό κ.α.), είτε δείχνουν να «ανοίγουν παράθυρο» για τις πρότυπες προτάσεις.
Θυμίζουμε ότι έχει γίνει από παλιά και διαγωνισμός για την επέκταση της Λ. Κύμης έως την Εθνική Οδό, έργο σχεδόν 400 εκατ. με αναδόχους τους ΤΕΡΝΑ – AKTOR, πλην όμως, έχει «παγώσει» λόγω νομικών θεμάτων (προσφυγή Δήμου Ηρακλείου στο ΣτΕ) και έλλειψης χρηματοδότησης. Ενώ, υπήρχε και σχέδιο για παρέμβαση στον κόμβο Μεταμόρφωσης που σήμερα λειτουργεί στα όρια της κυκλοφοριακής συμφόρεσης ( για ώρες (Αττική Οδός), κυρίως λόγω του μεγάλου αριθμού φορτηγών που τον διασχίζουν, μέσω κατασκευής δύο διαφορετικών εξόδων σε απόσταση περίπου 150 μέτρων.
